ถังดับเพลิงมีกี่ชนิด กี่ประเภท เลือกให้ตรงกับไฟแต่ละแบบ
ถังดับเพลิงแบบยกหิ้วที่ขายในไทยแบ่งตามสารดับเพลิงได้ 4 ชนิดหลัก คือ ผงเคมีแห้ง ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) สารสะอาด (Clean Agent) และน้ำผสมสารโฟม (AFFF) แต่ละชนิดดับไฟได้ไม่เหมือนกัน การเลือกจึงต้องเริ่มจากถามว่า "พื้นที่นี้มีโอกาสเกิดไฟประเภทไหน"
ประเภทของไฟ A B C D K
กฎกระทรวงว่าด้วยการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 แบ่งไฟไว้ 4 ประเภท คือ A, B, C และ D ส่วนประเภท K เป็นการแบ่งตามมาตรฐาน NFPA ของสหรัฐอเมริกาที่ผู้ผลิตถังดับเพลิงนิยมพิมพ์บนฉลาก ใช้แยกไฟจากน้ำมันประกอบอาหารออกมาโดยเฉพาะ
| ประเภท | เชื้อเพลิง | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ไฟ A | ของแข็งติดไฟทั่วไป | ไม้ ผ้า กระดาษ ยาง พลาสติก |
| ไฟ B | ของเหลวไวไฟ ไขมัน ก๊าซ น้ำมัน | น้ำมันเชื้อเพลิง ทินเนอร์ แก๊สหุงต้ม |
| ไฟ C | อุปกรณ์หรือวัสดุที่มีกระแสไฟฟ้า | ตู้ไฟ สายไฟ มอเตอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า |
| ไฟ D | โลหะที่ติดไฟได้ | แมกนีเซียม เซอร์โคเนียม ไทเทเนียม |
| ไฟ K | น้ำมันและไขมันประกอบอาหาร | กระทะทอด หม้อทอดในครัว |
ไฟประเภท D ต้องใช้สารดับเพลิงเฉพาะสำหรับโลหะ ถังทั่วไปทั้ง 4 ชนิดด้านล่างใช้ไม่ได้ หากพื้นที่ของคุณมีงานโลหะลักษณะนี้ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเลือกอุปกรณ์
ชนิดของถังดับเพลิงและไฟที่ดับได้
1. ผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)
ถังที่พบมากที่สุด ชนิด ABC ดับไฟได้ทั้ง A, B และ C ราคาต่อถังต่ำ จึงเหมาะกับการติดตั้งหลายจุด ข้อเสียคือผงจะฟุ้งและทิ้งคราบ ต้องทำความสะอาดหลังใช้ ถังผงเคมีแห้งที่ขายในไทยต้องได้มาตรฐาน มอก. 332-2537 ซึ่งเป็นมาตรฐานบังคับ ดูสินค้า: ถังดับเพลิงผงเคมีแห้ง ABC
2. ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2)
ฉีดออกมาเป็นหิมะคาร์บอนไดออกไซด์ที่เย็นจัด ไล่ออกซิเจนที่ฐานไฟแล้วระเหยไปเอง ไม่ทิ้งคราบและไม่นำไฟฟ้า เหมาะกับไฟ B และ C เช่น ตู้ไฟฟ้าและห้องเครื่อง แต่ไม่เหมาะกับไฟ A ที่คุกรุ่นลึก เพราะเมื่อก๊าซจางไปไฟอาจปะทุซ้ำ ดูสินค้า: ถังดับเพลิง CO2
3. สารสะอาด (Clean Agent)
สารดับเพลิงที่ระเหยได้และไม่ทิ้งคราบสกปรก ถังรุ่นที่ระบุไฟ A B C ใช้งานได้กว้างใกล้เคียงถังผงเคมี แต่ไม่ทำให้คอมพิวเตอร์ เอกสาร หรือสินค้าเปื้อน ราคาสูงกว่าผงเคมีขนาดเท่ากัน ดูสินค้า: ถังดับเพลิง BF2000
4. น้ำผสมสารโฟม (AFFF)
น้ำยาที่สร้างฟิล์มคลุมผิวเชื้อเพลิงเหลว ป้องกันไม่ให้ไอระเหยลุกซ้ำ เหมาะกับไฟน้ำมันและเครื่องจักร รุ่นที่ฉลากระบุไฟ K ใช้กับไฟน้ำมันในครัวได้ด้วย ต้องฉีดแบบพรมให้น้ำยาคลุมผิว ไม่ฉีดพุ่งแรงใส่น้ำมัน ดูสินค้า: ถังดับเพลิง SC-AFFF PLUS
ตารางเลือกเร็ว
| ชนิดถัง | A | B | C | K | คราบหลังฉีด |
|---|---|---|---|---|---|
| ผงเคมีแห้ง ABC | ได้ | ได้ | ได้ | ไม่แนะนำ | ทิ้งคราบผง |
| CO2 | ไม่แนะนำ | ได้ | ได้ | ไม่แนะนำ | ไม่มี |
| สารสะอาด BF2000 | ได้ | ได้ | ได้ | ไม่แนะนำ | ไม่มี |
| SC-AFFF PLUS | ได้ | ได้ | ได้ | ได้ | คราบน้ำยา เช็ดออกได้ |
ตารางนี้อ้างอิงประเภทไฟที่พิมพ์บนฉลากถัง HATRON แต่ละรุ่น ช่องที่เขียนว่าไม่แนะนำคือฉลากไม่ได้ระบุไฟประเภทนั้น ถังยี่ห้ออื่นให้ดูสัญลักษณ์บนฉลากของรุ่นนั้นเป็นหลัก
สีถังบอกชนิดได้ไหม
ไม่เสมอไป ผู้ผลิตแต่ละรายใช้สีต่างกัน ให้ดูชื่อสารดับเพลิงและสัญลักษณ์ประเภทไฟบนฉลากเป็นหลัก กฎกระทรวง พ.ศ. 2555 กำหนดให้ถังดับเพลิงในสถานประกอบการแสดงชนิดและประเภทไฟที่ดับได้ โดยอ่านได้ชัดจากระยะไม่น้อยกว่า 1.50 เมตร สำหรับสินค้า HATRON ถังสีแดงคือผงเคมีแห้งและ CO2 ส่วนถังสีเขียวคือ BF2000 และ SC-AFFF PLUS
ต่อจากนี้: เลือกถังให้เหมาะกับบ้าน ร้านอาหาร ออฟฟิศ และโรงงาน
คำถามที่พบบ่อย
ถังดับเพลิงแบบไหนดีที่สุด
ไม่มีแบบเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกพื้นที่ ถังผงเคมีแห้ง ABC ครอบคลุมไฟได้กว้างและราคาต่ำ ถ้าพื้นที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือของที่เปื้อนไม่ได้ให้เลือก BF2000 หรือ CO2 ถ้าเป็นครัวหรือพื้นที่น้ำมันให้เลือกถังที่ระบุไฟประเภท K
ไฟประเภท K คืออะไร
ไฟจากน้ำมันและไขมันประกอบอาหาร เช่น กระทะหรือหม้อทอด เป็นการแบ่งตามมาตรฐาน NFPA ที่ผู้ผลิตนิยมพิมพ์บนฉลาก ถังที่ใช้ต้องระบุสัญลักษณ์ K เช่น SC-AFFF PLUS
